Schotland: dé reisgids voor een roadtrip naar het land van Outlander

Schotland is dat land van Outlander. Heerlijke reeks, heerlijke geschiedenis, heerlijk land. Een roadtrip door de Highlands, langs kastelen die eruitzien alsof ze uit een film zijn gevallen, over single track roads waar je moet uitwijken voor schapen met meer zelfvertrouwen dan jij. Dit is de gids die ik had willen hebben voor ik vertrok.

Omdat weinig landen in Europa zoveel variatie proppen in zo weinig vierkante kilometers. Op maandagochtend sta je in Edinburgh, een stad die ademt als een geschiedenisboek met goede pubs. Op dinsdagmiddag rijd je door Glencoe, een vallei zo dramatisch dat Hollywood er geregeld komt filmen. Op woensdag sta je op Isle of Skye en vraag je je af of dit nog echt is.

Schotland is bovendien compact genoeg om in tien dagen de hoogtepunten te zien, maar diep genoeg om er weken te blijven. Het landschap verandert om de twintig minuten. De mensen zijn hartelijk. De whisky is goed. En ja, het regent. Maar dat licht na een regenbui over Loch Ness: daar maak je geen foto van die het recht doet.

Er zijn tientallen routes mogelijk, maar deze route van tien dagen dekt de absolute hoogtepunten zonder dat je elke dag zes uur in de auto zit. Het idee: begin in Edinburgh, rijd naar het noorden via de Highlands, maak een lus over Isle of Skye, en keer terug via de westkust.

Dag 1-2: Edinburgh. Neem de tijd voor de hoofdstad. Edinburgh Castle, de Royal Mile, Arthur's Seat voor wie wil wandelen. 's Avonds een pub crawl door de Old Town, waar elke tweede deur een pub is met live muziek.

Dag 3: Edinburgh naar Glencoe (3u). Stop onderweg bij Stirling Castle en Doune Castle (de Monty Python-fans herkennen het meteen). Glencoe zelf is een vallei waar je stil van wordt. De Lost Valley hike is een absolute aanrader als het weer het toelaat.

Dag 4: Glencoe naar Fort William en Glenfinnan (1u). Het Glenfinnan Viaduct, beter bekend als de brug van Harry Potter. Als je geluk hebt, rijdt de Jacobite stoomtrein er net overheen terwijl je staat te kijken. Fort William is een goede uitvalsbasis, niet de mooiste stad maar praktisch.

Dag 5-7: Isle of Skye. Via Eilean Donan Castle, het meest gefotografeerde kasteel van Schotland, rijd je over de Skye Bridge naar het eiland. Drie dagen is het minimum. Old Man of Storr, The Quiraing, Neist Point, de Fairy Pools. Elk draait in een andere richting aan je verwondering.

Dag 8: Skye naar Inverness (3u). Loch Ness en Urquhart Castle. Het monster heb ik niet gezien, maar de sfeer rond het meer bij zonsondergang is beter dan elke legende.

Dag 9: Inverness naar Loch Lomond (3,5u). Via Cairngorms National Park naar Loch Lomond en het Trossachs National Park. Kilchurn Castle onderweg is een van de mooiste ruines van het land.

Dag 10: Loch Lomond naar Edinburgh (1,5u) of Glasgow. Laatste dag, rustig terug. Of een omweg via Glasgow als je zin hebt in een stad met meer rauwe energie dan Edinburgh.

Je hebt drie opties, elk met hun charme en nadelen. We schreven er een uitgebreid artikel over, maar hier de korte versie.

Optie 1: de ferry vanuit IJmuiden naar Newcastle. Vertrek rond 17:30, aankomst de volgende ochtend. Prijzen variëren van 250 tot 500 euro inclusief hut. Je hebt je eigen auto mee, wat het meeste vrijheid geeft. Vanaf Newcastle rijd je in ongeveer twee uur de Schotse grens over.

Optie 2: de ferry vanuit Calais of Duinkerke naar Dover. Goedkoper (vanaf 50 euro), maar je rijdt daarna nog zes tot acht uur naar Schotland. Goed te combineren met een stop in het Lake District of York.

Optie 3: vliegen en een auto huren. Edinburgh en Glasgow hebben allebei internationale luchthavens. Een huurauto boek je vanaf 25 euro per dag, maar let op de verzekeringsvoorwaarden en het feit dat je links rijdt.

Mei en juni zijn de droogste maanden (relatief, het blijft Schotland). De dagen zijn lang, tot 22u licht in juni. Juli en augustus zijn het warmst maar ook het drukst en het duurst. September biedt herfstkleuren en minder toeristen. De winter is voor de harden: kort daglicht, maar de kans op noorderlicht op Isle of Skye.

Een eerlijk advies: bereid je voor op vier seizoenen per dag. 's Ochtends zon, 's middags regen, 's avonds weer zon. Dat is geen cliché, dat is dinsdag in de Highlands. Kleed je in lagen, neem een goede regenjas, en leer het woord "dreich" (Schots voor grijs, nat, en troosteloos). Je gaat het nodig hebben.

Schotland is niet goedkoop, maar het hoeft ook niet duur te zijn. Een realistisch budget voor twee personen, tien dagen:

Ferry (IJmuiden-Newcastle retour): 500 tot 900 euro, afhankelijk van seizoen en hut.
Brandstof: 150 tot 250 euro voor 2.500 kilometer. Benzine is duurder dan in België, reken op 1,50 tot 1,70 pond per liter.
Verblijf: B&Bs vanaf 60 tot 100 pond per nacht. Campings vanaf 15 tot 25 pond. Airbnb is een goede middenweg.
Eten: 30 tot 60 pond per dag als je af en toe uit eten gaat en zelf kookt tussendoor.
Activiteiten: Veel is gratis (wandelen, landschap, dorpen). Kastelen kosten 8 tot 15 pond per persoon. Een Historic Scotland Explorer Pass (vanaf 35 pond) is het waard als je meerdere kastelen wil bezoeken.

Totaal: reken op 1.500 tot 2.500 euro voor twee personen, tien dagen, afhankelijk van je stijl. Dat is vergelijkbaar met een week Spanje maar met betere verhalen.

Het weer in Schotland dwingt je tot voorbereiding. Hier de essentials:

Links rijden went sneller dan je denkt. Na een halfuur voelt het normaal. De echte uitdaging zijn de rotondes (klokmeewijs) en de single track roads in de Highlands: smalle wegen voor één auto, met passing places waar je moet uitwijken. De etiquette is simpel: als de passing place aan jouw kant ligt, stop jij. Een vriendelijk handgebaar erbij. De Schotten zijn geduldig met toeristen, maar blokkeer niet de weg terwijl je foto's maakt van een Highland koe.

Moeilijke vraag, want het hangt af van wat je zoekt. Maar als ik moet kiezen:

Edinburgh. Een hoofdstad die voelt als een filmset. Het kasteel domineert de skyline, de Old Town is een labyrint van steegjes en pubs, en Arthur's Seat geeft je een panorama waar je stil van wordt.

Glencoe. De meest dramatische vallei van Schotland. Hier werd de Lost Valley hike een van mijn sterkste herinneringen. Wolken die door de bergen schuiven, stilte die je oren doen suizen.

Isle of Skye. Een eiland dat eruitziet alsof iemand het heeft getekend na te veel whisky en te weinig slaap. Elke bocht in de weg is een nieuw uitzicht. Lees onze volledige Isle of Skye gids voor alle details.

Loch Ness. Ja, het is toeristisch. Maar het meer is 37 kilometer lang en 230 meter diep, en als je bij Urquhart Castle staat en de mist over het water trekt, begrijp je waarom mensen in monsters geloven.

Eilean Donan Castle. Het meest gefotografeerde kasteel van Schotland, en terecht. Op een eilandje waar drie lochs samenkomen. Bij zonsondergang is dit ansichtkaart-materiaal.

Glenfinnan Viaduct. De brug van Harry Potter. Zelfs als je geen fan bent: een stoomtrein die over een viaduct rijdt met bergen en een loch op de achtergrond is gewoon objectief mooi.

Schotland zonder whisky is als België zonder bier. Elk van de vijf whiskyregio's heeft een eigen karakter. Een paar startpunten:

Talisker (Isle of Skye): rokerig, peperig, ziltig. De smaak van het eiland in een glas. De distillery op Skye is een bezoek waard.
Laphroaig of Lagavulin (Islay): voor wie van turf en rook houdt. Niet voor beginners, wel voor mensen die weten wat ze willen.
Glenlivet of Glenfiddich (Speyside): zachter, fruitiger, toegankelijker. Goed startpunt als je whisky nog moet leren waarderen.
Highland Park (Orkney): gebalanceerd, honingzoet met een vleugje rook. Eentje voor als je niet kan kiezen.

De meeste distilleries bieden tours aan, van 10 tot 25 pond. Reserveer vooraf in het hoogseizoen. En ja, je mag spugen bij het proeven. Maar niemand doet het.

Absoluut. De Highland koeien alleen al zijn het hele vliegticket waard voor kinderen. Maar verder: kastelen die voelen als speeltuinen (Edinburgh Castle heeft een speciale kindertour), stranden die eruitzien als de Caraïben (tot je het water voelt), en genoeg ruimte om te rennen zonder dat iemand klaagt.

Campings in Schotland zijn family-friendly en vaak spectaculair gelegen. Wild camping is legaal in Schotland (uniek in het Verenigd Koninkrijk) onder het Right to Roam, al gelden er basisregels: laat geen afval achter, kampeer niet te dicht bij huizen, en respecteer het land.

Nee, als Belgisch of Nederlands staatsburger heb je enkel een geldige identiteitskaart of paspoort nodig. Sinds Brexit is een identiteitskaart niet meer overal geaccepteerd, dus neem je paspoort mee.

Zeer veilig. De grootste gevaren zijn midges in de zomer, single track roads als je niet oplet, en de verleiding om bij elke pub te stoppen. Serieus: Schotland is een van de veiligste bestemmingen in Europa.

Ja, Schotland heeft het Right to Roam, wat wild kamperen legaal maakt op de meeste plekken. Uitzonderingen: sommige gebieden rond Loch Lomond in het hoogseizoen. Respecteer de Leave No Trace principes.

Minimum zeven dagen voor de hoogtepunten. Tien tot veertien dagen is ideaal als je ook Isle of Skye wil doen zonder te haasten. Langer kan altijd: er is genoeg te zien voor drie weken.

Mei of juni voor het beste weer en de langste dagen. September voor herfstkleuren en minder drukte. Juli en augustus zijn warm maar toeristisch. De winter is koud en donker, maar spectaculair als je van ruige landschappen houdt.

Reken op 1.500 tot 2.500 euro voor twee personen, tien dagen, inclusief ferry, brandstof, verblijf en eten. Budget-bewust kan goedkoper met campings en zelf koken.

Ja, in heel het Verenigd Koninkrijk rijd je links. Het went snel, maar wees extra voorzichtig bij rotondes en smalle wegen. Op single track roads gelden passing places.

Dit artikel is het startpunt van onze Schotland-reeks. Lees verder: