Albanië: de beste reistips voor een onvergetelijke vakantie

Er zijn landen waar je naartoe gaat omdat iedereen er naartoe gaat. En er zijn landen waar je naartoe gaat ondanks dat niemand ze op je radarscherm zette. Albanië is dat tweede soort land. Het soort dat je verrast nog voor je goed en wel door de douane bent. Het soort dat je thuis aan iedereen probeert uit te leggen terwijl ze je aankijken alsof je vertelt dat je met vakantie naar de maan gaat.

Ik maakte er een roadtrip langs Berat, Valbona en Shkodër en liep later de Balkan Trail door de bergen van Albanië, Montenegro en Kosovo. Telkens datzelfde gevoel bij thuiskomst: waarom kent nog niet iedereen dit land? Dit artikel is het antwoord op alle vragen die ik destijds zelf had. De praktische gids die ik graag had gelezen voor ik vertrok.

De vraag die ik het vaakst krijg. Kort antwoord: ja. Lang antwoord: veiliger dan je denkt, en op sommige plekken veiliger dan Brussel op een vrijdagavond.

De reputatie van Albanië sleept nog altijd de schaduwen van de jaren negentig mee. Maffia, bloedwraak, criminaliteit. Dat beeld klopt niet meer. Het land investeert zwaar in toerisme, de criminaliteitscijfers zijn laag, en de Albanese gastvrijheid is legendarisch. In Valbona stond mijn gastheer Hakim zijn eigen bed af aan gasten met een verkeerde boeking en sliep zelf op de planken vloer. Dat soort mensen ontmoet je in Albanië. Overal.

Praktische tips: wees voorzichtig in het verkeer (de wegen zijn het gevaarlijkste aan het land), houd je aan de gewone reisvoorzorgen, en ga niet in het donker wandelen op onverlichte bergpaden. Gezond verstand, meer heb je niet nodig.

Mei tot juni en september tot half oktober. De zomer (juli-augustus) kan, maar dan kookt het land in zijn eigen vet: 40 graden aan de kust, overvolle stranden in Ksamil en Saranda, en prijzen die verdubbelen. De lente en vroege herfst geven je alles: warm genoeg om te zwemmen, koel genoeg om te wandelen, en rustig genoeg om de lokale bevolking echt te leren kennen.

Voor de Balkan Trail en andere bergtochten is juni tot september ideaal. Eerder riskeer je sneeuw op de Valbona Pass. Later riskeer je... ook sneeuw op de Valbona Pass.

Vliegen naar Tirana (TIA) is de makkelijkste optie. Wizz Air vliegt rechtstreeks vanuit Brussel-Charleroi, en met een beetje geluk boek je een retour voor minder dan 100 euro. Vanuit Tirana huur je een auto (vanaf 20 euro per dag) of neem je de bus.

Alternatief voor avonturiers: vlieg naar Corfu (Griekenland) en neem de ferry naar Saranda. In een halfuurtje sta je in Albanië, met de Griekse eilanden als bonus in je rugzak. Of combineer het met een roadtrip door Montenegro en rij het land binnen via Shkodër.

Albanië is compact maar verrassend divers. De afstand van de turquoise stranden in het zuiden tot de besneeuwde bergtoppen in het noorden is amper vierhonderd kilometer, maar het voelt als twee verschillende werelden. Hier zijn de plekken die je niet mag missen.

UNESCO-werelderfgoed, en terecht. De witte huizen klimmen als een kudde geiten tegen de helling op, elk met hun eigen rij ramen die als ogen over de vallei staren. Bij zonsondergang verandert Berat in een schilderij. Ik at er bij Lili's, het soort restaurant waar de mama kookt en de papa je glas bijvult alsof je familie bent. Dat was je na het dessert ook een beetje.

Stel je de Griekse eilanden voor, maar dan zonder de Griekse prijzen en met een fractie van de drukte. De Albanese Riviera strekt zich uit langs de zuidwestkust en biedt het soort turquoise water waar je Instagram-feed jaloers van wordt. Ksamil is het bekendst: kleine eilandjes op wandelafstand, kristalhelder water, en visrestaurants waar je zeebaars eet die twee uur geleden nog zwom.

Dhermi is de hippere versie: meer backpackers, strandfeesten, en het soort sfeer waar iedereen om twee uur 's middags een Aperol Spritz in de hand heeft. Himara is de rustigere keuze: een Grieks-Albanees kustdorp met een oud fort en stranden waar je soms de enige bent.

Nog een UNESCO-parel. Gjirokastra is gebouwd uit steen: stenen huizen, stenen straten, een stenen kasteel dat over de stad waakt. Het voelt als een middeleeuwse filmset, maar dan eentje waar je in de bazaar verse honing koopt en de lokale raki proeft die je achterkleinkinderen nog gaan voelen. De stad is het geboortehuis van schrijver Ismail Kadare en dictator Enver Hoxha. Die combinatie zegt veel over Albanië.

Het noorden van Albanië is een compleet ander land. Hier geen stranden en cocktails maar bergen, rivieren, en dorpjes waar de tijd in 1985 is blijven steken. De hike van Valbona naar Theth is de meest iconische wandeling van de Balkan: zeven uur door de Vervloekte Bergen, met panorama's die je doen stoppen om te ademen. En niet alleen van de inspanning.

De ferry over het Komanimeer naar Valbona is op zich al een hoogtepunt. Ik vergeleek het destijds met Hạ Long Bay en de Nieuw-Zeelandse fjorden, en ik overdreef niet.

Vergeet de canyons van Utah. De Osumi-kloof bij Berat is Europa's best bewaarde geheim: smaragdgroen water, hoge rotswanden, en niemand in zicht. Je kunt er een kanotrip boeken of gewoon aan de rand gaan zitten met je voeten in het water en een broodje feta erbij. In ons roadtrip-artikel vertelden we al over de lunch bij de kloof. Dat blijft een van mijn favoriete Albanese herinneringen.

Albanië is niet meer alleen voor backpackers met een slaapzak en een droge worst. De afgelopen jaren zijn er langs de kust en in de bergen resorts verschenen die comfort combineren met die typisch Albanese charme: ongedwongen, warm, en zonder de stijfheid van de grote hotelketens.

Bunk'Art Beach Resort (Dhermi) combineert het strand met moderne kamers en een infinity pool die uitkijkt over de Ionische Zee. Hotel Meliton in Saranda is een stijlvol middenklasse-hotel op loopafstand van het centrum en de ferry naar Corfu. Voor wie meer budget heeft: Mango Beach Hotel in Ksamil ligt letterlijk met zijn voeten in het water.

In Valbona overnacht je bij guesthouses als Rilindja Guesthouse of Hotel Margjeka: eenvoudig maar hartelijk, met huisgemaakte maaltijden en de bergen als achtergrond. In Theth is Bujtina Pashko Lulaj een aanrader: traditionele stenen architectuur, verse forellen uit de rivier, en een stilte die je oren niet gewend zijn.

In Berat is Hotel Mangalemi een pareltje: een gerestaureerd Ottomaans huis in de oude stad, met uitzicht over de vallei. In Tirana is Hotel Plaza solide voor de prijs, en Rogner Hotel is de luxe-optie met de beste tuin van de stad.

Albanië is een van de goedkoopste landen in Europa. Een realistisch dagbudget:

Met 50-60 euro per dag leef je als een koning. Met 30 euro per dag als een tevreden backpacker. Probeer dat maar eens in Kroatië of Griekenland.

De Albanese keuken is een kruising tussen Grieks, Turks en Italiaans, maar dan met een eigenwijsheid die volledig eigen is. Tavë kosi (lam met yoghurt en rijst, uit de oven) is het nationale gerecht. Byrek (filodeeg gevuld met spinazie, kaas of vlees) vind je op elke straathoek voor minder dan een euro. Fërgesë (een stoofpotje van paprika, tomaat en cottage cheese) is wat je bestelt als je niet weet wat je wilt en altijd blij mee bent.

Aan de kust is de vis vers en goedkoop. In de bergen is het geitenvlees en verse feta. En overal is er raki: de zelfgestookte brandewijn die je gastheer je zal aanbieden bij aankomst, bij het eten, na het eten, en ter ere van je vertrek. Weigeren is onbeleefd. Dat tweede glas weigeren is onmogelijk.

Huurauto is veruit de beste optie. De wegen zijn de afgelopen jaren enorm verbeterd, al moet je in het noorden nog rekening houden met grintwegen en gaten die diep genoeg zijn om er een klein kind in te verliezen. Rijd defensief: Albanezen hebben een creatieve interpretatie van verkeersregels, en schapen op de weg zijn geen uitzondering maar een zekerheid.

Bussen rijden tussen de grote steden maar volgens een schema dat meer suggestie dan belofte is. De furgon (minibus) vertrekt als hij vol zit, niet als het bord zegt. Dat kan charmant zijn of frustrerend, afhankelijk van je humeur en je tijdschema.

Binnenlandse vluchten bestaan niet. Het land is klein genoeg om in een dag van noord naar zuid te rijden, al zou ik dat niet aanraden tenzij je geniet van acht uur onafgebroken adrenaline.

Dit is de route die ik zou aanraden voor een eerste bezoek, van zuid naar noord: